TIG kaynağı yapan herkes fark etmiştir: Elimizde tuttuğumuz o incecik tungsten iğneler son aylarda cep yakmaya başladı. Daha düne kadar rahatça alıp bir kenara stok yaptığımız elektrodlar, bugün neredeyse yarı yarıya, hatta bazı tiplerde katlanarak zamlandı. Peki neden? Gelin bunu hiç dolambaçlı yola sapmadan, kahve içerken anlatır gibi konuşalım.
Önce şunu bilelim: Bu iş sadece bize özel değil
Bu zam Türkiye'ye özel bir şey değil. Dünyanın her yerinde durum aynı. Yani "bizim tedarikçi kazık atıyor" gibi düşünmeyin. Ham maddenin kendisi, yani tungsten madeni, dünya çapında ateş pahası oldu. Fiyat listesine bakan Alman da, Amerikalı da aynı derdi çekiyor.
Peki bu tungsten dediğimiz şey neden bu kadar kıymetlendi?
İşin özü şu: Musluğu bir tek kişi tutuyor. Dünyadaki tungsten madeninin dörtte üçünden fazlası Çin'den çıkıyor. Yani koca dünya, tek bir kuyudan su çekiyor gibi.
Çin son zamanlarda bu musluğu kısmaya başladı. Hem madenden çıkardığı miktarı azalttı, hem de "bu maden bende kalsın, dışarı az satayım" deyip ihracata sınır koydu. Kuyudan az su çıkınca, herkes aynı kovaya hücum edince fiyat da tavan yapıyor. Basit market kuralı: mal azsa, fiyatı artar.
Bir de talep tarafı var
Tungsten sadece bizim kaynak elektrodunda kullanılmıyor. Bu maden çok sert ve çok yüksek sıcaklığa dayanıklı olduğu için silah sanayinden tutun, uçak parçalarına, telefon-bilgisayar çiplerine, güneş enerjisi panellerine kadar her yere lazım.
Şimdi dünyada bir huzursuzluk var, ülkeler silaha, savunmaya para döküyor. Herkes aynı anda "bana da tungsten lazım" deyince, elimizdeki o küçücük elektrod da bu kavganın ortasında kalıyor. Yani biz kaynakçılar, koca sanayilerle aynı kuyruğa girmiş durumdayız.
Rakamla söyleyelim, tam otursun
Ham tungstenin dünya fiyatına bakınca durum şöyle: 2024 yılında dünya kıyaslama fiyatı yaklaşık 375 dolar seviyesindeyken, 2026'ya geldiğimizde 3.000 doları aştı. Yani neredeyse 8 katına çıktı. Gözünüzde canlansın diye aşağıya basit bir grafik koyduk:
Kaynak: SMM (Shanghai Metals Market) & Core Consultants — APT dünya kıyaslama fiyatı
Bu zam yakında geçer mi?
Açık konuşalım: yakın zamanda pek görünmüyor. Çünkü bu bir "gelir geçer" pahalılık değil. Çin musluğu kısmaya devam ediyor, dünyada yeni maden açmak da yıllar sürüyor. Uzmanların ortak görüşü, bu yüksek fiyatların bir süre daha böyle gideceği yönünde. Yani "biraz bekleyeyim ucuzlar" diye düşünmek şu an pek işe yaramıyor.
Peki biz kaynakçı olarak ne yapmalıyız?
İki şey işimize yarıyor:
| Ne yapmalı? | Neden? |
| Elektrodu boşa harcamayın | Ucunu doğru bileyin, gereksiz yakmayın. Artık her tungsten iğnesi altın değerinde. |
| İhtiyacınızı topluca alın | Tek tek almak yerine bir seferde stok yapmak, hem fiyat artışından korur hem de "tam iş üstündeyken bitti" derdini yaşatmaz. |
Özetle: tungsten pahalandı çünkü dünyada azaldı ve herkes aynı anda peşine düştü. Bu bizim elimizde olan bir şey değil ama akıllıca davranıp israfı azaltarak ve ihtiyacımızı zamanında karşılayarak bu dönemi en az zararla atlatabiliriz.
Kaynak başınız hep dik olsun, arkınız hiç sönmesin.
