Karbonlu Çelik (Siyah Sac) TIG (Argon) Kaynağında Mükemmel Rampa Ayarı Rehberi

Karbonlu çeliklerin, sanayi dilindeki adıyla siyah sacların TİG (argon) kaynağı, estetik ve sağlam bir birleşme için hassas ısı kontrolü gerektirir. Modern inverter kaynak makinelerinde bulunan rampa (slope) ayarları, kaynağın başlangıcında malzemeyi delmemek ve bitişinde krater çatlağı oluşturmamak için kritik öneme sahiptir.

Bu rehberde, siyah sac kaynağında makine rampa ayarlarının nasıl yapılacağını aşama aşama inceleyeceğiz.

1. Hazırlık ve Makine Modu Seçimi

Siyah sac kaynağına başlamadan önce makinenizin DC (Doğru Akım) modunda olduğundan ve torcun Negatif (-) kutba bağlı olduğundan emin olun (DCEN). Bu kutuplama, ısının %70’ini iş parçasına odaklayarak derin nüfuziyet sağlar.

2. Tetik Modu: Neden 4T Kullanmalısınız?

Rampa ayarlarını etkin kullanmak için tetik modunu 4T (Otomatik) konuma getirmeniz önerilir.

• 2T Modu: Tetiğe basınca kaynak başlar, bırakınca durur. Punta (tack) kaynakları için idealdir.
• 4T Modu: Uzun dikişler için ergonomiktir. Tetiğe ilk basışta başlangıç akımı devreye girer, bıraktığınızda çıkış rampası (upslope) başlar. Kaynağı bitirmek için tetiğe tekrar bastığınızda ise iniş rampası (downslope) devreye girer. Bu mod, rampa döngüsünü yönetmenizi kolaylaştırır.

3. Çıkış Rampası (Upslope) Ayarı

Çıkış rampası, başlangıç akımından ana kaynak amperine geçiş süresidir.

• Amaç: Arkın ani bir şokla ince malzemeyi delmesini önlemek ve kararlı bir başlangıç sağlamaktır.
• İdeal Ayar: İnce siyah saclarda (1-2 mm) bu süreyi 0.5 ile 1.5 saniye arasına ayarlayın. Bu süre, gözünüzün ve elinizin kaynağa odaklanması için yeterli zamanı tanır.

4. İniş Rampası (Downslope) ve Krater Dolgusu

Siyah sac kaynağındaki en kritik ayar iniş rampasıdır. Kaynak aniden kesilirse, soğuma sırasındaki büzülme nedeniyle dikiş sonunda "krater çukuru" veya çatlaklar oluşur.

• Nasıl Çalışır: Tetiğe basıp kaynağı bitirmek istediğinizde, makine akımı belirlediğiniz süre boyunca yavaşça düşürür.
• İdeal Ayar: Siyah sac uygulamalarında bu süreyi minimum 2-3 saniye olarak ayarlayın. Bu esnada torcu dikişin sonunda dairesel hareketle bekleterek kraterin dolmasını sağlayın.

5. Koruyucu Gaz Döngüsü (Pre-Flow & Post-Flow)

Rampa ayarlarını gaz kontrolü ile desteklemelisiniz.

• Ön Gaz (Pre-Flow): Ark başlamadan önce havayı süpürmek için 0.5 - 0.8 saniye yeterlidir.
• Son Gaz (Post-Flow): Tungsten ucun kararmaması ve banyonun oksitlenmemesi için gaz akışı kaynak bittikten sonra devam etmelidir. Karbonlu çeliklerde 7-10 saniye arası son gaz verilmesi tavsiye edilir.

İpucu: Doğru İlave Tel Seçimi

Rampa ayarlarınız ne kadar iyi olursa olsun, kirli yüzeylerde ER70S-6 gibi deoksidasyon özelliği yüksek teller kullanmak, gözenek oluşumunu engelleyerek daha akışkan bir banyo sağlar. Temiz yüzeylerde ve kök pasolarda ise ER70S-2 tercih edilebilir.

Doğru rampa ayarlarıyla (4T modu, 1sn Upslope, 3sn Downslope) siyah sac projelerinizde profesyonel sonuçlar elde edebilirsiniz. Güvenli kaynaklar!